Ziekenhuizen die hun zorg in clusters organiseren geven die clusters resultaatverantwoordelijkheid: voor kwaliteit, mensen, middelen en productie binnen het eigen domein. Het organogram legt vast wie aan wie rapporteert.
Maar veel van het dagelijkse werk loopt over de grenzen van die clusters heen. Tussen twee clusters. Tussen een cluster en HR, finance of kwaliteit en veiligheid. Tussen medisch, verpleegkundig en bedrijfskundig leiderschap. Over die grenzen zegt het organogram niets. Het laat zien wie aan wie rapporteert, niet wat rollen van elkaar mogen verlangen.
Zolang de belangen gelijklopen valt dat niet op. Mensen bellen elkaar en regelen het onderling. Maar soepel overleg bewijst niet dat de werkrelatie is geregeld. Het bewijst dat er nog niets op het spel stond.
De test begint wanneer meewerken één van beide partijen iets kost. Een OK-blok dat verschuift. Personeel dat elders harder nodig is. Een centraal kader dat lokaal geld kost.
Dan heet het een afstemmingsprobleem. Die twee moeten beter samenwerken; er is te weinig onderling begrip. Maar het verschil verdwijnt niet, het gaat omhoog. Eerst naar een overleg, daarna naar de bestuurstafel. Twee leidinggevenden die dagelijks van elkaar afhankelijk zijn, ontmoeten elkaar pas daar.
Dat is geen onwil. Beiden worden afgerekend op het resultaat van hun eigen onderdeel, en dat is de opdracht die daar geldt. Wat ontbreekt is geen welwillendheid, maar een afspraak over wat zij van elkaar mogen verlangen.
Die afspraak is te maken zonder dat iemand weet welk conflict komt. U legt niet de situaties vast, maar de relatie. Wat mag de een van de ander verlangen? Wat moet die ander dan doen? Wanneer mag hij weigeren? En wie beslist bij verschil van inzicht?
Neem daarom één raakvlak waar wekelijks van elkaar afhankelijk wordt gewerkt, en laat beide kanten die vragen afzonderlijk beantwoorden. Verschil tussen de antwoorden is nog geen probleem. Het is een bevinding — en meestal een die niemand had opgeschreven.
De vervolgvraag is wie dat verschil kan beslechten. Welke manager of bestuurder overziet beide rollen en kan hun onderlinge bevoegdheden werkelijk vaststellen? Ligt die persoon ver weg, dan is niet de samenwerking het probleem, maar de indeling van het huis.
U hoeft niet te voorspellen waarover clusters het oneens zullen worden. U moet wel vooraf bepalen wat zij dan van elkaar mogen verlangen.
